Op deze pagina lees je alles wat je moet weten over het sphynxras. Het ras vraagt veel aandacht en nabijheid, heeft een hogere verbranding (en moet dus meer eten) en is enorm vocaal. Sphynxen zijn deugnieten eerste klas. Ik vergelijk ze steevast met een kruising tussen een kat, een hond en een aapje.
Aangezien sphynxkatten vrijwel haarloos door het leven gaan, worden ze ook wel naaktkatten genoemd. In onderstaand overzicht heb ik alle verdere belangrijke informatie even voor jou op een rij gezet. Zit je nog met andere vragen? Stuur me dan gerust een bericht.
In 1966 werd in Canada een unieke kat geboren, afkomstig uit een nest van Canadese kortharen. De kitten had een natuurlijke mutatie: haarloosheid. Dat fenomeen was al bekend in een Mexicaanse cattery – zelfs de Azteken zouden al haarloze katten gehad hebben.
Het waren dus de Canadezen die het sphynxras effectief zijn beginnen kweken, gekruist met Devon Rex-katten (kort krullend haar). Het gen voor de vacht van Devon Rex-katten bleek ondergeschikt aan dat van het gemuteerde haarloze gen. Normaal gezien is net het haarloze gen ondergeschikt aan het gen van gewone vacht. In het begin werd de kruising van beide rassen dan ook ‘Canadian Hairless’ genoemd. In de jaren ’80 kwamen enkele Canadian Hairless-katten in Nederland terecht. Sindsdien is de fok in Europa enorm gestegen.
De naam van het sphynxras is verbonden met de Egyptische cultuur vanwege de uiterlijke gelijkenissen. Het is een misvatting dat het ras daar ontstaan zou zijn. In 2002 werd het ras officieel erkend door FIFe (category 4). In 2005 werd het ras dan weer erkend door The International Cat Association.
Doorheen de jaren is het aantal cattery’s flink toegenomen en is de populariteit van het ras erg gestegen. Opletten geblazen dus voor broodfokkers. Zoals bij ieder ras is er trouwens een rassenstandaard opgemaakt, al verschilt die wel van land tot land. In de FIFe-standaard staat het volgende: grote oren, citroenvormige ogen en een suède vacht.
Sphynxkatten zijn liefdevolle, nieuwsgierige en slimme dieren. Zoals ik eerder al aanhaalde, vind ik dat ze een kruising zijn tussen een hond, een kat en een aapje:
Als de kittens zes weken oud zijn, maak ik op al mijn kanalen bekend dat er kittens op zoek zijn naar een gouden mandje. Aan elke kandidaat vraag ik dan om een vragenlijst in te vullen, zodat ik me een beeld kan vormen van de toekomstige eigenaar. Zo wil ik voorkomen dat de kittens terechtkomen bij mensen die niet weten wat ze van een sphynx moeten verwachten of er gewoonweg niet klaar voor zijn.
Op de leeftijd van dertien weken trekken de kittens naar hun nieuwe thuis. Dat is bewust een week langer dan de wet oplegt. Op die manier kunnen de kittens een week extra herstellen van hun castratie of sterilisatie – alles in functie van hun gezondheid!
Net zoals een hond volgt een sphynx je overal, wil die altijd weten waar je mee bezig bent en apporteert die. De kat zal je luidkeels bij de deur begroeten. Tegenover mensen en dieren zijn ze vriendelijk en aanvaardend, al houd je best altijd rekening met het verleden van je kat en zijn of haar karakter. Meestal is een sphynx dol op eten, ja, echt alles dat met eten te maken heeft. Het is een beetje vergelijkbaar met hoe de meeste labradors over eten denken.
Net zoals een echte kat komt een sphynx om aandacht flemen. Dat kan best veel aandacht en dat zal je geweten hebben. Ze laten heel vocaal weten als er iets mis is, bijvoorbeeld als ze niet onder hun dekentje geraken. Daarnaast is een sphynx een echte zonneklopper die de zon mee in huis volgt.
Net zoals een aapje klimt en klautert een sphynx overal op en naartoe – zolang die maar op ontdekking kan in de verticale wereld. Het is aangewezen om binnen wat te voorzien waarop je kat kan klimmen, anders hangt die als een aapje in je gordijnen.
Sphynxkatten leven niet graag alleen als huisdier. Ze hebben behoefte aan aandacht en jouw nabijheid. Daardoor kunnen ze voor sommigen misschien wat bezitterig of opdringerig overkomen. Ik heb zelf al vaak gezegd dat ik een draagzak zou moeten hebben voor mijn katten, want het maakt hen echt niets uit waarmee je bezig bent. Als hun aandachtsmeter te laag is, komen ze sowieso aandacht opeisen. Sommige sphynxen hebben voldoende aan een plekje op je schoot, anderen aan een warm nestje in je buurt.
Sphynxen hebben meer verzorging nodig dan je op het eerste gezicht zou denken. Je hoeft ze niet te kammen, maar ze hebben wel elke één à twee maanden nood aan een bad. Ze maken namelijk nog steeds talg aan om hun haar (dat ze niet hebben) te verzorgen. Dat talg stapelt niet alleen op als een laagje bruin smeer op hun huid, maar blijft tegelijk achter op hun slaapplekjes, dekens, muren waar ze kopjes tegen geven enzovoort.
Was je je kat niet? Dan zal het teveel aan talg de poriën van je kat verstoppen en een voedingsbodem vormen voor gist of mijten – en dan ben je nog verder van huis. Let er bij het wassen op dat je het kopje van je kat zonder zeep schoonmaakt en dat je geen water in de oren laat lopen. Je kan je sphynx met een shampoo voor huisdieren met een gevoelige huid of een hypoallergene shampoo wassen (géén babyshampoo).
Droog je kat na afloop goed af, want als er vocht in de huidplooien blijft zitten, ontstaat er opnieuw een voedingsbodem voor gist en mijten. Als tip geef ik mee om je kat af te drogen met hydrofiele doeken voor baby’s. Hun snoetje kan je met herbruikbare wattenschijfjes schoonwrijven.
Verder hebben sphynxen dezelfde zorg als andere katten nodig. Denk aan oren wassen of nagels knippen en schoonmaken. Door hun haarloosheid stapelen ze immers meer oorsmeer op in hun oren en vuil tussen hun nagels. Bij zonnig weer let je er trouwens best op dat je kat niet te lang zonnebaadt, aangezien die kan verbranden. Gelieve géén zonnecrème voor mensen te gebruiken. Zo zou je je kat kunnen vergiftigen. Op de markt zijn er goede opties qua zonnecrème voor katten, net als uv-bestendige T-shirts.
Binnen het sphynxras zijn er diverse gevoeligheden voor bepaalde ziektes, waarvan sommige erfelijk. Via een DNA-test kunnen er al veel ziektes uitgesloten worden. Ik ben daarvan een grote voorstander – ook van de niet-verplichte tests. Uiteraard is het DNA van de sphynx nog niet volledig bekend, dus gewone tests (bv. snaptests) blijven aangewezen.
Een veelvoorkomende ziekte bij sphynxen is HCM, een vreselijke hartziekte. Sommige dieren met de ziekte leven slechts enkele jaren, andere dieren worden wat ouder. Goed om te weten, is dat HCM voorkomen kan worden. Sommige varianten kunnen in het DNA getest worden, andere varianten kunnen enkel uitgesloten worden via een echo van het hart – bij een erkende cardioloog weliswaar. In België ben je als kweker verplicht om via een echo te testen. Persoonlijk zou ik echter zowel een DNA-test als een echo verplichten voor je begint te kweken. Zo is er minder kans dat HCM wordt doorgegeven. Als je een kitten met een stamboom koopt, wil dat zeggen dat de ouders jaarlijks getest zijn op HCM.
Gevoelige darmen komen ook vaak voor bij sphynxen, maar niet altijd gerelateerd aan allergieën of intoleranties. Ze hebben gewoonweg darmen die sneller reageren op moeilijk te verteren zaken zoals granen, erwten en maïs of op toevoegingen zoals bewaarmiddelen, kleur- en smaakstoffen. De reactie kan variëren van krampen, gasvorming en diarree tot constipatie, overgeven en aarde/planten beginnen te eten. Ik raad je in dat geval aan om eerst bij de dierenarts langs te gaan om te kijken of er geen andere oorzaken aan de basis liggen.
De socialisatie van de darmen in de kittentijd is erg belangrijk. Zo is er veel minder kans op gevoeligheden. Het verteringssysteem heeft immers leren om te gaan met meerdere soorten voeding en ingrediënten.
Door hun hogere verbranding en naaktheid hebben sphynxen aangepaste voeding nodig. Om zichzelf warm te houden, moet hun lichaam meer verbranden en meer opnemen. Daarbij is het belangrijk dat ze hun voeding in porties gespreid krijgen doorheen de dag. Voedingspuzzels zijn een goede manier om aan die eis tegemoet te komen. Een extra pluspunt is dat de hersenen van je kat het nodige entertainment krijgen.
Zorg ervoor dat de voeding van je kat aangepast is aan gevoelige darmen. Er zitten best zo min mogelijk onnodige toevoegingen in het voedsel. Denk aan granen, groenten, fruit, suikers, bewaarmiddelen en smaakstoffen. Die kunnen het systeem van je kat danig in de war brengen.
